|
Marian Pankowski, urodzony w 1919 r. w Sanoku, poeta, prozaik, krytyk literacki i tłumacz. Od 1938 r. studiował filologię polską na UJ. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939, w 1942 r. aresztowany przez Gestapo za przynależność do ZWZ; od kwietnia 1945 więzień niemieckich obozów koncentracyjnych. Po wyzwoleniu osiadł w Belgii, w 1950 r. ukończył studia orientalistyczne i slawistyczne na Universite Libre w Brukseli, został lektorem języka polskiego i wykładowcą literatury polskiej XX wieku na tejże uczelni. Od 1980 – kierownik katedry tej literatury. Związany z Londyńską Oficyną Poetów i Malarzy oraz paryskim Instytutem Literackim, od 1958 r. publikował także w kraju.
Pisał w języku polskim i francuskim, tłumaczył poezję polską na francuski oraz wiersze francuskie i niemieckie na polski.
W twórczości swej, zwłaszcza w powieściach, Pankowski – rekonstruując typowe biografie Polaków – demitologizował historię Polski, rozprawiając się z patriotyczno-martyrologiczną hagiografią historyczną, przeciwstawiając romantycznemu wizerunkowi ojczyzny pospolitą Kartoflanię lub siermiężną Macierzyznę. W sztukach poddawał demistyfikacji mity znamienne dla zrutynizowanej kultury europejskiej, z uporem dążąc do określenia własnej tożsamości. Utwory Pankowskiego cechuje plastyczność, bujność i jaskrawość języka, eksperymentowanie zasobami leksykalnymi polszczyzny w celu dotarcia do pierwotnego znaczenia wyrazów, zagubionego w utartych zwrotach. Jako krytyk ogłosił szkice o Leśmianie (Leśmian. La revolte d'un poete contre les limites, Bruksela 1967) oraz przełożył jego rosyjskie wiersze, pisał też o twórczości S. Wyspiańskiego i W. Rolicza-Liedera. Opracował (przekłady, artykuł wprowadzający) nr „Le journal des poetes” poświęcony współczesnej poezji polskiej (1957). Jego książka „W stronę miłości” została nominowana do Nagrody Literackiej NIKE 2002. W roku 2003 otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC).
Opracował (przekłady, artykuł wprowadzający) nr „Le journal des poetes” poświęcony współczesnej poezji polskiej (1957). Jego książka „W stronę miłości” została nominowana do Nagrody Literackiej NIKE 2002. W roku 2003 otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). W ostatnich latach wydał książki: „Bal wdów i wdowców” (2006), „Ostatni zlot aniołów” (2007), „Była Żydówka, nie ma Żydówki” (2008), „Niewola i dola Adama Poremby”(2009), „Tratwa nas czeka” (2010).
Zmarł w wieku 92 lat 3 kwietnia 2011 r.
|
|